Door de hevige Russische aanvallen met drones en raketten deze winter zitten talloze mensen in Oekraïne zonder warmte, stroom en water. Het leven is er steeds zwaarder en gevaarlijker geworden sinds het begin van de oorlog. En meer en meer Oekraïners besluiten het land te verlaten om voor zichzelf en hun kinderen een veiliger plek  te vinden. 

De druk op de Oekraïne opvang is daardoor enorm hoog maar dat zou geen excuus moeten zijn om Oekraïense vluchtelingen niet menswaardig op te vangen. Ook al voorziet de landelijke regelgeving slechts in een karige opvang, de gemeenten Dordrecht, Arnhem, Weert en Almere tonen aan dat goede en humane opvang wel degelijk mogelijk is.

Dit meldt een bezorgde inwoonster van wie naam en adres bij de redactie bekend is. Zij schrijft hierover een uitvoerige ingezonden brief. 

Wat is er nu precies mis met de Oekraïne opvang in Overgoo?

De opvang is gehuisvest in een voormalig kantoorgebouw dat verbouwd is om als huisvestingslocatie te kunnen dienen. Dat is altijd een enorme uitdaging en de vele gebreken waar de bewoners mee te maken hebben zijn;

-        storingen aan de verwarming (momenteel zit voor de zoveelste keer een deel van het gebouw zonder verwarming) en deze storingen worden meestal niet snel verholpen

-        op dit moment is er ook een overstroming in één van de publieke ruimtes waardoor deze niet toegankelijk is

-        storingen aan de warmwater installatie zodat mensen regelmatig enkele dagen alleen koud kunnen douchen

-        regelmatig verstopping van de riolering

-        een omvangrijke muizenplaag nadat de afvalemmers in de keuken door het Leger des Heils waren vervangen door bakken zonder deksel. En ondanks dat er inmiddels weer afsluitbare afvalemmers zijn geplaatst, is de plaag niet onder controle gekregen.

-        Hierdoor mijden mensen de centrale keukens en bereiden ze kleine dingen op hun kamer waardoor er nu vaak grootschalige stroomstoringen zijn.

Uit een ingezonden brief blijkt nu het volgende.

"Maar het blijft niet alleen bij technische mankementen. Door de barre omstandigheden in hun thuisland zijn er veel nieuwe Oekraïnse vluchtelingen bijgekomen. En omdat er in Nederland te weinig opvangplekken zijn, worden alleenwonende mensen gedwongen hun kamer te delen. In september heeft wethouder Bianca Bremer aan SP raadslid Ed van der Schaft toegezegd dat dit alleen zou gelden voor de nieuwkomers en niet voor de mensen die er al lange tijd zitten. Gebleken is echter dat deze toezegging in de praktijk geen stand houdt. Zelfs niet voor mensen met een doktersverklaring waarin wordt aangegeven dat het onverantwoord is de betreffende persoon te laten verhuizen of een kamer te laten delen. Dit gedwongen samenwonen heeft voor veel psychische klachten en stress gezorgd bij de bewoners in Overgoo". 

"Daarnaast zijn veel bewoners bang voor de staf van het Leger des Heils dat de opvang runt. Zo erg dat een gesprek zelfs tot paniekaanvallen bij één van de bewoners heeft geleid. Desondanks zijn er toch klachten ingediend bij de gemeente. Deze heeft de klachten vervolgens doorgestuurd naar het Leger des Heils, geheel voorbijgaand aan de verantwoordelijkheid die ze zelf heeft voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Inmiddels is ook de gemeentelijke ombudsman op de hoogte gesteld van de schrijnende omstandigheden in Overgoo, het wachten is op een reactie".

"Kortom, een gebouw dat ontoereikend geschikt is gemaakt voor huisvesting wordt voller en voller gepropt met mensen in een kwetsbare positie. Mensen die vaak veel hebben meegemaakt. Mensen die zich dagelijks zorgen maken om hun achtergebleven dierbaren en bij wie een aanzienlijk aantal zelfs PTSS is vastgesteld".

"Dit is niet alleen schadelijk en mensonwaardig, het is ook op de lange termijn een onverstandige aanpak. Onderzoek van de OPORA Foundation laat zien dat eigen voorzieningen zoals een keuken en sanitair (in Overgoo zijn deze gedeeld) en in het algemeen een veilige en stabiele woonsituatie cruciaal zijn voor de mentale gezondheid van Oekraïense ontheemden. Wat vervolgens essentieel is voor de kans om te participeren op de Nederlandse arbeidsmarkt en in de samenleving".

"En hoe ziet het leven van de Oekraïense bewoners in het Leidschendamse Overgoo er over een jaar uit? Niemand kan aangeven hoe de situatie in Oekraïne zal zijn maar het is al wel duidelijk dat ze dan de Oekraïne opvang in Overgoo moeten verlaten. De bewoners moeten er begin 2027 uit vanwege woningbouwplannen op die locatie. En waarheen? Daar is klaarblijkelijk nog niet over nagedacht in de gemeente Leidschendam-Voorburg……". 

De ingezonden brief gaat verder over het verhaal van Svitlana

In het voorjaar van 2022 vertrok Svitlana uit Kyiv naar Nederland en vond ze in 2023 onderdak in de opvang in Leidschendam. Svitlana is 55 en woonde als alleenstaande moeder met zoon en dochter in Kyiv. Haar zoon en dochter zijn ook gevlucht maar op andere plekken terechtgekomen. De moeder van Svitlana woont nog in een klein stadje in de buurt van Kyiv. Ze heeft veel zorgen om haar vanwege de zware omstandigheden waarin ze nu leeft. Ze probeert haar moeder op afstand zoveel mogelijk te steunen. Daarnaast zet Svetlana zich in voor de organisatie Help4Ukraine waarvoor ze levensmiddelen, medicijnen en verzorgingsproducten inzamelt bij supermarkten om deze naar Oekraïne te sturen.

Ze doet dit ondanks haar gezondheidsproblemen, Svitlana heeft chronische reumatoïde artritis en aandoeningen aan de urinewegen. Ze moet door dat laatste heel vaak, ook 's nachts naar het toilet. Ze is onder behandeling van een psychiater omdat ze aan slapeloosheid lijdt, depressief is en suïcide gedachten heeft. Wat trouwens relatief veel voorkomt bij Oekraïense vluchtelingen.

Ook Svitlana kreeg een wildvreemde toegewezen om haar kamer mee te delen. Ondanks dat de psychiater aangaf dat in haar geval gezien haar fragiele psychische en fysieke gesteldheid zeer onverstandig is.Dit ondanks dat Svitlana ‘s nachts gebruik maakt van een steek, iets dat je ook niet graag doet in het bijzijn van een ander laat staan een wildvreemde. Door de dreiging haar kamer te moeten delen, verslechterde haar mentale gezondheid enorm. Dit resulteerde in een paniekaanval voorafgaand aan een gesprek met de locatiemanager. Hierdoor viel ze en liep ze een flinke, hevig bloedende hoofdwond op waardoor ze met een ambulance naar het ziekenhuis moest worden gebracht.

Svitlana’s dochter zocht via via hulp en door interventie van Ed van der Schaft (raadslid voor de SP in de gemeente LV) kreeg ze een éénpersoonskamer toegewezen.

Eind goed al goed? Nee, bepaald niet. Svitlana weigerde de kamer omdat deze ongeschikt is om te wonen. Het is eigenlijk de oorspronkelijke entree van het gebouw. De kamer is onvoldoende geïsoleerd tegen geluid en doordat het aan een drukke weg ligt, trilt het plafond voortdurend van het verkeer. Ook de nabijgelegen ruimte van de beveiliging zorgt ‘s nachts voor geluidsoverlast, wat extra problematisch is voor iemand die aan slapeloosheid lijdt. De kamer is niet alleen slecht geïsoleerd qua geluid, ook qua warmte is het bedroevend gesteld. Zelfs als de verwarming het wel doet is de capaciteit onvoldoende en ook met een extra elektrisch kacheltje wordt de kamer niet warm.

Verder kunnen de ramen niet open en is de plafondverlichting altijd aan omdat deze onderdeel is van de verlichting in de hal, die om veiligheidsredenen altijd aan moet blijven. En of dat niet genoeg is, de muizen lopen er over het plafond.

Omdat Svitlana de kamer weigerde werd de politie ingeschakeld om haar alsnog te verhuizen. Zo ziet de opvang er dus uit voor mensen die er wonen, die een land in oorlog ontvlucht zijn en die dachten hier liefdevol opgevangen te worden.

Raadslid Ed van der Schaft (SP) heeft de gehele kwestie van de huisvestiging in de gemeenteraad aan de kaak gesteld. Hij heeft er verschillende moties overgemaakt, die hij overigens alle vier weer introk. Dit gebeurde na de uitleg van wethouder Bianca Bremer. 

Voorburgs Dagblad heeft vanochtend wethouder Bianca Bremer (GBLV) overigens om een reactie gevraagd.