Vlietkinderen start een pilot, mede gefinancierd door de gemeente, met inclusieve kinderopvang in Leidschendam en Voorburg. Op twee locaties worden speciale groepen ingericht voor kinderen die momenteel niet of moeilijk terechtkunnen binnen de reguliere opvang. Met het initiatief wil de organisatie voorkomen dat ouders en kinderen tussen wal en schip raken.

Directeur Corina Gielbert (foto) en strategisch beleidsadviseur Emma Kuijt van Vlietkinderen spreken van een belangrijke stap richting een toegankelijker opvangsysteem waarin meer kinderen kunnen meedoen, ook wanneer zij extra ondersteuning nodig hebben.

‘Zwart gat’

Volgens Corina lopen ouders regelmatig vast wanneer een kind uitvalt binnen de reguliere kinderopvang. Dat heeft onder meer te maken met wettelijke regels rondom de beroepskracht-kindratio en de intensieve begeleiding die sommige kinderen nodig hebben. “Op het moment dat een kind uitvalt, kan het vaak nergens meer terecht,” vertelt Corina. “We doen er alles aan om een kind binnen de groep te houden, maar soms lukt dat niet meer. Ouders vallen dan in een zwart gat, want binnen de jeugdhulpverlening is lang niet altijd plek. Vervolgens moeten ouders overal gaan zoeken naar oplossingen. In Leidschendam-Voorburg ontbreekt op dit moment een goed vangnet.”

Extra ondersteuning

De nieuwe pilot moet daarin verandering brengen. Op twee locaties wordt gewerkt met extra medewerkers die speciaal worden ingezet om kinderen met aanvullende ondersteuningsbehoeften te begeleiden.

Emma Kuijt legt uit dat veel kinderen met relatief kleine aanpassingen wél kunnen deelnemen aan de reguliere opvang. “Vaak zijn groepen simpelweg te groot of hebben kinderen meer rust en begeleiding nodig. Wij hebben daarom bedacht om een extra medewerker aan de groep toe te voegen die deze kinderen ondersteunt.”

“Die ondersteuning kan breed zijn. Het gaat bijvoorbeeld om kinderen met druk gedrag, kinderen die extra structuur nodig hebben of kinderen met een fysieke beperking, zoals een rolstoelafhankelijkheid. Met een kleine aanpassing kunnen veel kinderen gewoon meedoen. Dat is precies waar inclusieve opvang om draait.”

Geen afscheid

Een belangrijk voordeel van de pilot is dat kinderen in hun eigen buurt en vertrouwde omgeving kunnen blijven. Corina:“Het is essentieel voor hun ontwikkeling.

“Kinderen kunnen vriendjes maken in hun eigen wijk en blijven op dezelfde opvanglocatie als andere kinderen uit de buurt. Dat voorkomt dat zij noodgedwongen naar een medisch kinderdagverblijf moeten, vaak verder weg van huis. Daar missen ze soms juist het sociale netwerk in hun eigen omgeving.”

“Er worden momenteel nog regelmatig kinderen afgewezen omdat opvanglocaties de intensieve begeleiding niet kunnen bieden. Ook ontstaan er wachtlijsten bij gespecialiseerde aanbieders”.

Niet kijken naar leeftijd

Binnen de pilot wordt gewerkt met een eigen observatie- en beoordelingssysteem. Daarbij kijkt Vlietkinderen nadrukkelijk niet alleen naar de kalenderleeftijd van een kind. “Vanuit gemeenten wordt vaak gewerkt met systemen die sterk op leeftijd zijn gericht,” legt Emma (foto) uit. “Wij kijken juist naar competenties en mogelijkheden van een kind. Wat heeft een kind nodig om mee te kunnen doen?”

“Daarvoor is ook een speciale beslisboom ontwikkeld. Ieder kind dat wordt aangemeld, doorloopt een traject waarin wordt gekeken welke ondersteuning nodig is en wat binnen de opvang haalbaar is”.

Speciaal opgeleid

Bijzonder aan de pilot is dat Vlietkinderen werkt met eigen medewerkers die speciaal worden geschoold voor inclusieve opvang. Er wordt bewust niet gekozen voor externe inhuur.

“Onze collega’s bouwen steeds meer ervaring op,” aldus Emma. “Het is vrij uniek dat we onze eigen medewerkers hiervoor opleiden. Daardoor ontstaat kennis binnen de organisatie zelf en kunnen we duurzaam bouwen aan inclusieve opvang.”

Vooruitlopen

“De pilot sluit aan bij landelijke ontwikkelingen rondom inclusiviteit in de kinderopvang. Het streven is dat opvang in de toekomst, net als het onderwijs, veel inclusiever wordt ingericht”, zegt Corina. “In 2035 moet kinderopvang net als onderwijs inclusief zijn ingericht, maar wij willen daar niet op wachten,” zegt ze. “Daarom starten we nu al met deze pilot. We willen ontdekken wat haalbaar is, waar uitdagingen liggen en hoe we dit verder kunnen ontwikkelen.”

“De komende periode gebruikt Vlietkinderen om ervaring op te doen en te onderzoeken welke aanpak het beste werkt. “We nemen ruim de tijd om te ontdekken wat wel en niet werkt. Deze pilot is echt bedoeld om te leren hoe we inclusieve kinderopvang verder kunnen vormgeven.”

Kortom, met de proef hoopt Vlietkinderen uiteindelijk meer kinderen een plek te kunnen bieden binnen de reguliere opvang, dicht bij huis en in een medische opvang die vaak verder weg ligt.

Nieuw beleid

Volgens Vlietkinderen gaat het om nieuw beleid op het gebied van inclusieve kinderopvang en is de pilot een primeur voor Leidschendam-Voorburg. Hoewel op meerdere plekken in Nederland soortgelijke initiatieven ontstaan, is Vlietkinderen de eerste organisatie in de gemeente die hier concreet mee aan de slag gaat.

De organisatie benadrukt dat vroegsignalering een belangrijke rol speelt. Ouders die merken dat hun kind extra ondersteuning nodig heeft, kunnen zich rechtstreeks melden bij Vlietkinderen. “Ons motto is dat ieder kind een kans verdient,” aldus Corina. “Samen met de gemeente en verschillende partners wordt gekeken hoe kinderen zo goed mogelijk kunnen doorstromen naar het reguliere onderwijs”.

“We ervaren dat sommige ouders nog altijd drempels hebben wanneer het gaat om extra ondersteuning voor hun kind. “Ouders denken soms: ik wil niet dat mijn kind ergens bij hoort, omdat er dan meteen een stempel op wordt geplakt ,” zegt Emma. “Maar kinderen met een lichte beperking of extra ondersteuningsvraag zijn er wel degelijk, ook in Leidschendam-Voorburg.” En juist door hier vroeg op in te spelen, voorkomen we dat ze in de toekomst uitvallen en niet kunnen instromen in het reguliere onderwijs.

Laagdrempelig

Corina: “Juist daarom wil onze organisatie laagdrempelig werken. Ouders hoeven niet eerst via ingewikkelde doorverwijstrajecten te gaan, maar kunnen zichzelf rechtstreeks aanmelden bij Vlietkinderen. Ook ouders die in het verleden minder goede ervaringen hadden met doorverwijzers of hulpinstanties worden nadrukkelijk uitgenodigd contact op te nemen”.

Tegelijkertijd benadrukt Vlietkinderen dat het niet de bedoeling is om grote speciale groepen te creëren. “We gaan niet werken met enorme klassen,” zegt Kuijt. “We kijken juist per kind wat nodig is en welke ondersteuning passend is. Het doel blijft dat kinderen zo veel mogelijk mee kunnen doen binnen een reguliere omgeving.”

Met de pilot hoopt Vlietkinderen een belangrijke stap te zetten naar een inclusiever opvangsysteem waarin kinderen, ongeacht hun ondersteuningsbehoefte, dichtbij huis kunnen opgroeien, spelen en leren.