Na maanden van politieke onzekerheid lijkt er eindelijk beweging te komen in de vorming van een nieuw college in Leidschendam-Voorburg. Informateurs Fatma Koşer Kaya en Meindert Smallenbroek adviseren VVD, D66 en CDA om zo snel mogelijk met elkaar aan tafel te gaan en te onderzoeken of zij gezamenlijk een nieuw gemeentebestuur kunnen vormen.

Daarmee dient zich opnieuw een verrassende wending aan in een formatieproces dat inmiddels bijna zes maanden duurt. Verschillende politieke combinaties passeerden de afgelopen periode de revue, maar slaagden er niet in om tot een stabiel nieuw college te komen. Met VVD, D66 en CDA ligt er nu een combinatie op tafel waarvan de informateurs voldoende mogelijkheden zien om de onderhandelingen daadwerkelijk te beginnen.

Voor Leidschendam-Voorburg is haast geboden. De langdurige politieke onzekerheid speelt terwijl de gemeente voor belangrijke beslissingen staat op het gebied van woningbouw, bereikbaarheid, financiën, energietransitie en ruimtelijke ontwikkeling. Een college dat kan rekenen op voldoende politiek vertrouwen moet ervoor zorgen dat grote dossiers niet langer worden overschaduwd door de bestuurlijke situatie.

Opvallend is de prominente plaats die Vlietland opnieuw inneemt. Het recreatiegebied is al jarenlang een van de gevoeligste politieke onderwerpen binnen de gemeente en speelde ook tijdens eerdere coalitiegesprekken een belangrijke rol.

Volgens de informateurs moet bij eventuele onderhandelingen tussen VVD, D66 en CDA het uitgangspunt zijn dat Vlietland "zo groen mogelijk" blijft. Dat lijkt een korte formulering, maar politiek kan er veel achter schuilgaan. Juist over de toekomstige inrichting en mogelijke ontwikkelingen in het gebied lopen de opvattingen al lange tijd uiteen.

De drie partijen zullen daarom duidelijk moeten maken wat zij precies onder "zo groen mogelijk" verstaan. Gaat het uitsluitend om bescherming van bestaand groen of betekent het ook dat geplande ontwikkelingen opnieuw tegen het licht worden gehouden? Die vraag kan tijdens de onderhandelingen een belangrijk discussiepunt worden.

De voorgestelde combinatie is bovendien interessant omdat de partijen op verschillende dossiers niet vanzelfsprekend hetzelfde denken. D66 legt traditioneel veel nadruk op duurzaamheid en groen, terwijl de VVD sterk kijkt naar bereikbaarheid, woningbouw en economische ontwikkeling. Het CDA zal binnen een eventueel nieuw college op verschillende dossiers een verbindende positie kunnen innemen.

Tegelijkertijd biedt juist die combinatie mogelijk een uitweg uit de politieke impasse. Na het mislukken van eerdere pogingen is de ruimte voor nieuwe varianten kleiner geworden. De opdracht lijkt daardoor steeds minder te zijn om een coalitie te vinden waarin partijen het overal over eens zijn. Belangrijker wordt of partijen bereid zijn compromissen te sluiten en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen.

Dat is zeker na het stranden van de eerdere samenwerking tussen VVD, GBLV en PRO relevant. Die partijen bereikten eerder al een akkoord, maar de leden van PRO stemden uiteindelijk tegen deelname aan de coalitie. Daarmee moest het formatieproces opnieuw worden gestart en kwamen Koşer Kaya en Smallenbroek als nieuwe informateurs in beeld.

Hun advies brengt het proces nu in een volgende fase. Een daadwerkelijke coalitie van VVD, D66 en CDA is er nog niet. Eerst zullen de partijen inhoudelijk moeten onderhandelen en moeten blijken of zij voldoende overeenstemming kunnen bereiken over de belangrijkste dossiers.

Naast Vlietland zullen daarbij onder meer woningbouw, verkeer en parkeren, duurzaamheid, gemeentelijke financiën en de kwaliteit van de openbare ruimte op tafel komen. Ook zal duidelijk moeten worden hoe de drie partijen de resterende bestuursperiode willen benutten na maanden waarin de lokale politiek vooral met zichzelf bezig is geweest.

Voor inwoners is vooral van belang dat er snel duidelijkheid ontstaat. De gemeente heeft behoefte aan een bestuur dat besluiten kan nemen en daarbij op voldoende steun in de gemeenteraad kan rekenen.

Na bijna een half jaar zoeken is een nieuw college daarmee nog altijd geen feit. Maar met het advies om VVD, D66 en CDA onmiddellijk met elkaar te laten onderhandelen, lijkt een doorbraak voor het eerst sinds het mislukken van de vorige formatiepoging daadwerkelijk dichtbij.