“Het middel is te duur.”

Dat was het antwoord van de arts, nadat ik voorzichtig had gevraagd naar plerixafor — een medicijn dat speciaal bedoeld is voor patiënten bij wie het oogsten van stamcellen niet lukt. Mijn moeder was zo’n patiënt.

Ze had een zware vorm van lymfeklierkanker. De behandeling was intens: een chemokuur die haar beenmerg volledig zou vernietigen. Daarom moest vooraf haar eigen beenmerg via het bloed worden geoogst, zodat het na afloop kon worden teruggegeven.

Dat was de veiligste route. Het alternatief — een donor — was ingewikkelder en risicovoller, met kans op afstoting.

Alleen liep het anders. Mijn moeder bleek een zogeheten poor mobiliser: haar lichaam reageerde niet op de medicijnen die stamcellen vrijmaken. Het oordeel volgde snel: er moest een donor gezocht worden.

Dat voelde als een enorme klap. Niet alleen omdat het traject zwaarder en fors risicovoller werd, maar ook omdat er nog een andere optie leek te zijn.

Ik dook in de informatie en stuitte op plerixafor. Geen standaardmiddel, wel duur — maar juist bedoeld voor situaties als deze. Toen ik het bij de arts aankaartte, volgde twijfel. Overleg. En uiteindelijk dus: te duur.

Ik begreep de afweging. Zorg is geen onuitputtelijke bron. Maar ik vroeg me ook af: voor wie is dit middel dan wél bedoeld?

Dus bleef ik aandringen. Uiteindelijk kreeg mijn moeder het medicijn. En met resultaat: het werkte. De stamcellen konden alsnog worden geoogst. Geen donor nodig. De behandeling kon doorgaan zoals bedoeld.

Tijdens die behandeling was ik vaak bij haar. Elke dinsdag kwam een groep artsen en artsen in opleiding langs voor de visite. Mijn moeder was uitgeput, misselijk — en begon op een gegeven moment bloed te braken.

Toen ik mijn zorgen uitte, kreeg ik in eerste instantie te horen dat dit “erbij hoorde”. Misschien klopte dat, dacht ik. Maar het voelde gewoon niet goed. Dus vroeg ik opnieuw of ze er nog eens goed naar wilden kijken. Dit keer besloot de senior arts direct extra medicatie voor te schrijven om het bloeden te stoppen.

Mijn les uit deze periode is simpel: heb vertrouwen in artsen — hun kennis en ervaring zijn onmisbaar. Maar blijf ook zelf alert. Stel vragen. En durf aan te dringen als iets niet goed voelt. Niet omdat je het beter weet. Maar omdat je er bent voor degene die dat zelf soms niet meer kan.

Philip de Vries is rector/bestuurder van het Alfrink College in Zoetermeer.