Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar in beginsel dromen alle gemeenteraadsleden ervan een keertje wethouder te worden. Op het pluche van de wethoudersstoel kun je zelf aan de knoppen draaien. Beleid maken. 

Deze prima betaalde functie (ruim €10.000 per maand exclusief onkostenvergoeding) is bovendien omkleed met allemaal comfortabele voorzieningen. Je weet je omringd door knipmessende ambtenaren die je van ’s morgens vroeg tot ’s avond laat terzijde staan, je beschikt over tenminste één secretaresse, over een woordvoerder/communicatie-deskundige en je verplaatst je per dienstauto met chauffeur. Wat wil een politicus nog meer?

Geen wonder dat Rita Verdonk, nadat ze in 2007 uit de VVD was geschopt en haar eigen partij Trots Op Nederland faliekant mislukte, het vier jaar geleden nog eens probeerde bij Hart voor Den Haag. De oud-minister dacht - zij het op een lager niveau - nog één keer aan de macht te kunnen snuiven. Maar ook dat was Rita niet gegund. Hart voor Den Haag greep naast het college en dus moest zij corvee draaien als simpel gemeenteraadslid.

Inmiddels is Rita de 70 gepasseerd en enkele maanden geleden liet ze weten geen nieuwe ronde aan te gaan. Stel je voor: moet je in de weekeinden flyers gaan uitdelen op straat in zo’n foeilelijk groen windjack. Wie daar altijd wel voor te porren viel maar toch ook niet op de kieslijst van Hart voor Den Haag terugkeert, is Constant Martini. Ook deze tot ’t rechts-populisme bekeerde PvdA’er zag in 2022 een nieuwe wethoudersloopbaan in rook opgaan en moest als pensionado nog eens vier jaar lang een overdosis geneuzel in de raad aanhoren.

Rachid Guernaoui is evenmin verkiesbaar. Hem zien we alleen terug in de gemeentepolitiek als hij wethouder voor Hart voor Den Haag kan worden. Maar daar zit nu net ’t probleem. Guernaoui is - net als Richard de Mos - veroordeeld wegens schending van het ambtsgeheim en kan daardoor in principe niet de noodzakelijke Verklaring Omtrent Gedrag krijgen. Vroeger heette dat een Bewijs van Goed Gedrag en als je tot in hoogste instantie bent veroordeeld, is dat niet echt een teken van goed gedrag. Want als nou iemand zich aan de wet moet houden, is het wel een wethouder. Voor Guernaoui is het nu alles of niets. Wethouder of anders terug de anonimiteit in. In de gemeenteraad wil hij in elk geval niet meer.

Op het bordes

Saskia Bruines van D66 staat er weer anders in. Die wil na de verkiezingen geen wethouder meer zijn. Zij vindt negen jaar op het pluche wel genoeg. En daar schrok ik even van. Doorgaans stoppen wethouders alleen wanneer ze met een motie van wantrouwen worden weggestuurd, ernstig ziek zijn of tot een hoger ambt worden geroepen. Nu heeft Saskia Bruines de afgelopen jaren heel wat hoon over zich gekregen, maar weggestuurd is ze niet. Er zijn gelukkig ook geen berichten dat ze ziek is. Dus tot Rob Jetten zijn aanstaande ploeg van ministers en staatssecretarissen bekend maakte, heb ik me serieus afgevraagd of mevrouw Bruines straks ineens op het bordes van het paleis zou verschijnen.

Maar nee, ze zit er niet bij. En dat lijkt mij voor het nieuwe kabinet een gemiste kans. Er moet straks immers heel wat worden afgebroken in de zorg om de gewenste bezuinigingen te behalen. Nou als iemand van stilletjes slopen weet, is het wel Saskia Bruines. Onder haar bewind verdwenen onder meer Festival Classique en Parkpop, sloot het Couperus Museum de deuren, ging de Pasar Malam Tong Tong failliet, sneuvelde het Escher Museum en vlucht het Literatuurmuseum naar Utrecht. Ook al is dat niet allemaal de schuld van de wethouder persoonlijk, het lijkt me wel de juiste CV als je een bewindsvrouw zoekt die onbewogen op haar handen kan blijven zitten en vol begrip en mededogen de andere kant op weet te kijken.