"Ze heeft slecht geslapen, wilde vanochtend nauwelijks ontbijten en oma ligt sinds gisteren in het ziekenhuis. O ja, vanmiddag haalt papa haar op. Ik moet rennen. Tot vanmiddag!"
De deur valt dicht. Dertig seconden, misschien nog minder. Voor veel ouders is het een dagelijks ritueel. Jas uit, tas aan de kapstok, een kus, een paar woorden en door naar werk, afspraak of trein. Aan het einde van de dag doen we ongeveer hetzelfde in omgekeerde volgorde. "Goed gegeten. Even geslapen. Lekker buiten gespeeld. Tot morgen!"
Maar in die korte momenten wordt vaak veel meer uitgewisseld dan we denken. Want een pedagogisch professional hoort niet alleen dat een kind slecht heeft geslapen. Ze ziet misschien ook dat het zich steviger dan anders aan papa of mama vastklampt. Ze onthoudt dat oma in het ziekenhuis ligt. En als dat kind later die ochtend ineens boos wordt om iets kleins, weet zij dat daar misschien iets anders achter zit. Dat is een bijzonder onderdeel van het vak.
Kinderen laten namelijk niet altijd met woorden weten wat er aan de hand is. Zeker jonge kinderen niet. Hun verhaal zit vaak in hun gedrag. Een kind dat ineens niet wil eten. Een peuter die sneller boos wordt. Een kleuter die opeens weer naast een volwassene wil zitten. Soms betekent het niets. Soms is het precies het signaal dat maakt dat je even wat beter kijkt. Daarom zijn die paar minuten bij de deur belangrijk. Niet omdat ouders iedere ochtend een uitgebreid verslag moeten geven. Daar heeft bijna niemand tijd voor en dat hoeft ook helemaal niet. Maar soms kan één klein zinnetje het verschil maken in hoe iemand die dag naar een kind kijkt.
Andersom geldt hetzelfde. Ook pedagogisch professionals zien een deel van een kind dat ouders niet altijd meemaken. Hoe het zich beweegt in een groep. Met wie het graag speelt. Waar het voor terugdeinst. Wanneer het voor zichzelf opkomt. Hoe het reageert als iets niet lukt. Samen kennen we meer van een kind dan ieder afzonderlijk. Dat betekent overigens niet dat ouders en professionals altijd hetzelfde zien of hetzelfde vinden. Ouders kennen hun kind als geen ander. Pedagogisch professionals kennen kinderen vanuit hun vak én zien hen in een andere omgeving. Juist die twee perspectieven hebben waarde.
Misschien vind ik daarom het woord ‘overdracht’ eigenlijk te zakelijk. Alsof we een tas met informatie aan elkaar doorgeven. Wat er werkelijk gebeurt, is veel menselijker. Even vertellen. Even kijken. Even luisteren. Soms uitgebreid, soms in dertig seconden bij een openstaande deur. En heel soms zit in één achteloos uitgesproken zin precies de informatie die een pedagogisch professional nodig heeft om een kind die dag nét iets beter te begrijpen.
Corina Gielbert is directeur/bestuurder van Vlietkinderen Kinderopvang